وقتي فرزندم دزدي مي کند!

وقتي فرزندم دزدي مي کند!

 با دقت تمام گوشه و كنار كيف خود ، كشو و كمدها، زير فرش‌ها و حتي كابينت‌هاي آشپزخانه را براي چندمين بار زير و رو مي‌كند؛ اما نيست كه نيست. او مطمئن است كه مبلغي پول در كشو گذاشته بود، ولي حالا هر چه مي‌گردد آن را نمي‌يابد. با ديدن اسباب بازي‌ها و سي دي‌هاي جديد بازي در كمد پسرش، شك او به يقين تبديل مي‌شود. اين چندمين بار است كه كودك 10‌ساله‌اش بدون اجازه از خانه پول برمي دارد.

***

خانواده‌اي را در نظر بگيريد كه در مورد مخارج خانواده با يكديگر نشست و گفتگو دارند. پدر در مورد ميزان درآمد خود و هزينه‌هاي خانواده ، از اجاره‌خانه گرفته تا صورتحساب‌ها و نيازهاي تك تك افراد خانواده با آنها صحبت مي‌كند و آنان را در جريان كم و كيف مخارج زندگي قرار مي‌دهد. او به اين ترتيب فضايي از اعتماد متقابل را در خانواده ايجاد مي‌كند و در نتيجه مي‌تواند براحتي پولي را مثلا در كشوي خانه بگذارد و مطمئن باشد فرزندان با رعايت همه جوانب، مبالغ مورد نياز خود را برمي‌دارند يا توضيح مي‌دهند كه براي چه كاري به پول نياز دارند و با اجازه، مبلغ مورد نياز خود را برمي دارند.

اما اگر در خانواده شما محيط امن و اطمينان برقرار است و باز هم كودكتان گاه و بيگاه دستي به جيب و كيف شما مي‌برد ، به دومين عامل توجه كنيد، شما تا چه اندازه نيازهاي فرزند خود را مي‌شناسيد و آنها را برطرف مي‌كنيد؟ چقدر خود او را در تهيه وسايل مورد نيازش مشاركت مي‌دهيد؟ فراموش نكنيد تكرار چنين اعمالي از سوي كودكان مي‌تواند تبديل به عادتي شود كه ترك آن سخت خواهد بود.

كودكي را فرض كنيد كه خانواده توجهي به تغذيه او ندارند و او بدون داشتن خوراكي يا پول تو جيبي به مدرسه مي‌رود. چنين كودكي ممكن است خوراكي دوستش را به شوخي از دست او بقاپد و همه به او بخندند يا اين كه منتظر بماند تا در فرصتي مناسب پنهاني همه يا مقداري از خوراكي همكلاسي خود را بردارد يا در حالت بدتر، دست در كيف او كند و تغذيه‌اش را بردارد. همين وضعيت مي‌تواند در خانه اتفاق بيفتد. به اين ترتيب كه كودك پولي را از دست مادرش بگيرد يا بقيه پولي را كه براي خريد مايحتاج خانواده به او داده شده بازنگرداند يا مبالغ را دروغ بگويد تا برسد به جايي كه پنهاني از جيب يا كيف والدين و خواهر و برادر خود مبالغي را بردارد.

شايد نيازهاي كودك خود را نمي‌شناسيد و براي برطرف كردن آن تلاش نمي‌كنيد يا تامين نيازهاي او را مشروط به هزار دليل و قاعده مي‌كنيد. كودك بارها و بارها به طور مستقيم و غير مستقيم ، گاه با گوشه و كنايه و گاه با نقل داستان‌ها و ماجراهاي دوستان و همكلاسي‌ها مي‌خواهد شما را در جريان نياز خود قرار دهد، اما هر بار كمتر به او توجه مي‌كنيد.

تلاش براي خودنمايي

گاهي علت بروز چنين خطايي درخواست‌هاي كاذب كودك است. به اين معني كه نيازهاي اصلي او تامين شده ولي او درخواست‌هاي غلطي دارد كه اگر به طور طبيعي از والدين بخواهد برآورده نمي‌كنند؛ بنابراين به دنبال راهي مي‌گردد تا منبع مالي اين خواسته غلط خود را پيدا كند كه برداشتن از جيب يا دروغ گفتن است. در اينجا نيز بايد دقت كرد كه اعتماد و تفاهم بين اعضاي خانواده حاصل شود. در اين صورت كودك حتي اگر درخواست غلطي داشته باشد براي گرفتن راهنمايي با والدين خود مطرح مي‌كند.

معمولا فاصله‌هاست كه اجازه نمي‌دهد کودک آنچه را كه به ذهنش مي‌رسد ، بگويد. كودك فكر مي‌كند خواسته‌اش درست است، ولي اگر به پدر و مادرش بگويد نمي‌پذيرند. وقتي اعتماد داشته باشد، خواسته خود را مطرح مي‌كند. پدر و مادر در اين شرايط بايد بتوانند با هنر خود او را از خواسته غير معقولي كه دارد منصرف سازند.

مورد ديگري كه مي‌تواند باعث شود كودك ما دست به چنين خطايي بزند ، آموزش‌هاي الگويي است. آنجا كه پدر بازنگرداندن بقيه پول مشتري را به حساب زرنگي خود مي‌گذارد يا با سربلندي از تعداد دفعاتي مي‌گويد كه از بزرگ‌ترهاي خود پولي را برداشته و آنها متوجه نشده‌اند، همچنين فيلم‌ها و قصه‌هايي كه قهرمان آنها دزد و سارقي است كه با استفاده از توانايي‌هاي خاص خود مبالغ هنگفتي به جيب مي‌زند و کودک آنها را مي‌بيند و الگو مي‌گيرد. به اين موارد دوستاني را اضافه كنيد كه براي فرزند شما از تجربيات خود تعريف مي‌كنند و اين كه با اين طريق توانسته‌اند بسياري از خواسته‌هاي خود را تامين كنند. همه اينها براي آموزش اين نكته كافي است كه يك راه براي تامين نيازها، دست كردن در جيب بزرگ‌ترها و برداشتن پول است.

كودك ممكن است از لحاظ مادي نيازي نداشته باشد و تنها به اين دليل كه اخلاق پدر يا مادر خود را نمي‌پسندد و براي اين كه آنها را اذيت كند يا از روي حسادت با خواهر يا برادري كه پدر و مادر او را بيشتر تامين مي‌كنند دست به اين كار مي‌زند. در چنين مواردي گاه ديده شده كه كودك حتي پول‌هايي را كه از اين طريق برداشته خرج هم نكرده و با روشن شدن موضوع آنها را پس داده است.

گاهي لازم است به صورت غير مستقيم و در قالب داستان و قصه كودك را با ناپسند بودن چنين اعمالي آشنا كرده و او را از عواقب آن آگاه سازيد، گاهي هم لازم است موضوع را مستقيم با كودك خود در ميان بگذاريد و به او بگوييد كه من مي‌دانم تو اين كار را مي‌كني و دلم مي‌خواهد علتش را بدانم تا كمك كنم برطرف شود.

به او بگوييد تمام تلاش شما براي اين است كه در حد ممكن نيازهاي او و ديگر اعضاي خانواده را تامين كنيد و اين كه اگر خواسته‌اي دارد بهتر است با خود شما در ميان بگذارد. به او اطمينان دهيد كه اگر خواسته‌اش منطقي باشد، در صورت توانايي حتما آن را تامين خواهيد كرد. فراموش نكنيد در هيچ شرايطي اين رفتار كودك خود را براي دوستان، آشنايان و حتي اولياي مدرسه بازگو نكنيد. چنين كاري ديد اطرافيان را نسبت به فرزند شما تغيير خواهد داد و اوضاع را بدتر خواهد كرد. پس از طي تمام اين مراحل، اگر احساس كرديد فرزندتان باز هم به اين كار ادامه مي‌دهد، تا دير نشده از كمك‌ها و راهنمايي‌هاي مشاوران آزموده و مجرب استفاده كنيد.