بحرين / مجموعه جهان ما

تاليف :‌ الهام بازدار

چاپ و شمارگان : اول / 89 ، 3000 نسخه

ناشر : شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي وابسته به موسسه انتشارات اميركبير

 پيشگفتار ناشر ، مقدمه و مرور ، سرزمين و اقليم ، زندگي و مردم ، زبان ، خانواده ، آداب و رسوم ، شخصيت‌هاي مشهور سياست و حكومت ، اقتصاد و معيشت ، فرهنگ و هنر و همچنين سفر و گردشگري بخش‌هاي مختلف كتاب بحرين را تشكيل مي‌دهد . در پيشگفتار كتاب حاضر به اين موضوع اشاره مي‌شود كه مجموعه جهان ما با هدف ترغيب جوانان ايران اسلامي به شناخت دنياي پيرامونشان تدوين و منتشر مي‌شود . در هر كتاب از اين مجموعه يك كشور از زواياي گوناگون تاريخ ، جغرافيا ، سياست ، اقتصاد ، اجتماع  و فرهنگ مورد بررسي و معرفي قرار مي‌گيرد .

كشور پادشاهي بحرين با اكثريت جمعيت شيعه خود در كناره‌هاي جنوبي خليج فارس و در نزديكي سواحل قطر و عربستان سعودي واقع شده است . اين كشور كه قرن‌ها جزء خاك ايران بود و حكمرانان آن تابع دولت مركزي ايران بودند ، با حضور استعمارگران انگليسي در قرن نوزدهم اندك اندك پيوند خود را با ايران گسست و سرانجام در سال 1971 توسط سازمان ملل از پيكره ايران جدا شد و به استقلال رسيد . از شگفتي‌هاي سرزمين بحرين بي‌رودخانه‌ بودن آنست . در عوض ، به جاي رودخانه چشمه‌هاي آب زيرزميني‌ فراوان دارد كه از ويژگي‌هاي كشورهاي حاشيه خليج فارس است . بحرين به علت موقعيت استراتژيكي خود در خليج فارس و به دليل بهارهاي زيبايي كه دارد همواره مورد توجه جهانگردان و بازرگانان بوده است .

موقعيت و حدود ، آب و هوا ، كوه‌ها و آتشفشان‌ها ، جزاير بحرين ، جزيره منامه ، جزيره محرق ، جزيره ام نعسان ، جزيره نبي‌صالح ، جزيره ستره ، جزيره ركا ، جزيره قزا ، جزيره حوار ، حيات وحش ، پوشش گياهي ، تقسيمات اداري ، شهرهاي مهم و همچنين بحث جمعيت در بخش سرزمين و اقليم كتاب حاضر مورد بررسي و كنكاش قرار مي‌‌گيرد . در بخش در عرصه روزگار به اين موضوع اشاره مي‌شود كه بحرين يكي از متحدان غرب در منطقه خليج فارس است  و در جنگ خليج فارس در سال 1991 و جنگ عراق در سال 2003 بعنوان پايگاه هوايي غربي‌ها مورد استفاده قرار گرفت . در حال حاضر ، سواحل بحرين محل استقرار ناوگان پنجم نيروي دريايي آمريكا در خليج فارس است . در رفراندوم فوريه سال 2001 به زنان حق راي داده شد و بحرين از حكومت قبيلگي به پادشاي مشروطه تغيير ماهيت داد  به دنبال آن در اكتبر 2002 اولين انتخابات پارلماني بحرين برگزار شد . دين و مذهب ، شيعيان ،‌ اهل سنت ، زبان ، خانواده ، آداب و رسوم ، رسم نگاهداري و پرورش پرندگان شكاري ، مراسم ازدواج ، مناسبت‌هاي ملي و مذهبي ، عاشورا در بحرين ، نوروز در بحرين ، پوشش ملي و محلي ، تعطيلات رسمي ، عالمان ديني و همچين نويسندگان و شاعران در بخش بعدي كتاب با عنوان زندگي و مردم بررسي مي‌شود . ابراهيم العريض ، قاسم حداد ، علي الشرقاوي ، عبدالرحمن رفيع و علي جلاوي از جمله نويسندگان و شعراي بحريني هستند .

در مطلب روابط‌سياسي و فرهنگي ايران و بحرين بر روي اين موضوع تاكيد مي‌شود كه قبل از پيروزي انقلاب اسلامي ايران ، همكاري‌هاي وسيعي در زمينه‌هاي مختلفي از جمله فرهنگي بين دو كشور برقرار شده بود . متجاوز از يك قرن يك دبستان ايراني به نام ? اتحاد ملي ? كه كليه برنامه‌هاي آن همانند برنامه‌هاي آموزشي مدارس ايران بود در بحرين وجود داشت و از طرف افراد ايراني‌الاصل تاسيس شده بود . به دليل روابط حسنه رژيم پهلوي با بحرين و شيوخ آن ، شروع نهضت انقلاب اسلامي براي رهبران آن خوشايند نبود . با پيروزي انقلاب اسلامي رهبران اين كشور به هراس افتادند و سياست محتاطانه‌اي نسبت به ايران در پيش گرفتند اما علي‌رغم همه اينها پيروزي انقلاب اسلامي در بحرين انعكاس وسيعي يافت.

 اقتصاد و معيشت در كتاب حاضر مباحثي همچون صيد و تجارت مرواريد ، صنعت نفت ، صنايع كوچك ، بخش خدمات ، بخش كشاورزي ، سرمايه‌گذاري خارجي ، صنعت گردشگري ، بنادر و فرودگاهها ، حمل و نقل ، گذرگاه بحرين ? عربستان سعودي ، گذرگاه دوستي بحرين و قطر و همچنين واحد پول بحرين مورد بررسي قرار مي‌‌دهد . در بخش فرهنگ و هنر بحرين ، نويسنده كتاب فرهنگ مردم بحرين را تركيبي از فرهنگ عربي ? اسلامي ، ايراني و قبيلگي مي‌داند كه در سالهاي اخير فرهنگ غرب و مدرن نيز بر اين فرهنگ تاثير نهاده و ملغمه‌اي از رفتارها و مراسم سنتي و مدرن را پديد آورده است كه مظاهر آن در رفتارهاي فردي و اجتماعي و مناسبت هاي ملي و مذهبي و در عملكرد نهادها فرهنگي و آموزشي بحرين قابل مشاهده است.آموزش و پرورش ، مدارس ملي ، آموزش عالي ، دانشگاه خليج ، دانشگاه بحرين ، كالج علوم بهداشت و درمان ، كالج فني خليج ، دانشكده آموزش عالي ، دانشكده علوم و ادبيات ، دانشكده پزشكي ، مراكز و انجمن‌هاي آموزشي ، انجمن هنرهاي معاصر بحرين ، انجمن تاريخ و باستان‌شناسي بحرين ، انجمن جامعه‌شناسان بحرين ، انجمن انگليس ، مركز مطالعات و تحقيقات بحرين ، مركز آموزش هتلداري ، انجمن‌ها و جميعت هاي مذهبي ، صندوق اجتماعي حسيني ، كتابخانه فرهنگي ، باشگاه اصلاح ، جمعيت اصلاح اجتماعي ، انجمن اسلامي بيروت ،‌ خانه شاعران و نويسندگان بحرين ، موسسات فرهنگي خارجي ، كتابخانه احمد الفارسي ، كتابخانه مدارك آموزشي ، مركز مدارك و اسناد ، كتابخانه مركز ملي ، كتابخانه دانشگاه بحرين ، سينما ، وسايل ارتباط جمعي ، مطبوعات ، مجلات ، موسسات انتشاراتي ، خبرگزاري‌ها ، راديو ، تلويزيون ، اينترنت ، ورزش ، بهداشت و تغذيه ، و همچين صنايع دستي عناوين موضوعاتي هستند كه در ادامه كتاب حاضر در تكميل مباحث فرهنگ و هنر به خوانندگان ارائه مي‌شود .

بخش آخر كتاب بحرين به سفر و گردشگري در اين كشور مي‌پردازد . الهام بازدار در ابتداي اين بخش تاكيد مي‌كند كه در دهه گذشته دولت بحرين جهت گسترش صنعت گردشگري و فعال كردن اين بخش و در ارتباط قراردادن آن با بخش اقتصاد ، طرح‌هاي تازه‌اي براي احياء و بازسازي مكان‌هاي تاريخي بازمانده و ايجاد فضاهاي توريستي و ايجاد جزيره مصنوعي و تبليغ در نشريات و رسانه‌هاي بين‌المللي و معرفي جاذبه‌هاي گردشگري اين كشور به اجرا درآورده است. بازدار ادامه مي‌دهد كه با اينكه بحرين كشور كوچكي است ولي جاذبه‌هاي طبيعي و برخي از آثار تاريخي آن در  نوع خود كم‌نظير است و به اين جزيره جذابيتي خاص داده  است . برصخير ، جزيره حوار ، خانه سيادي ، باب‌البحرين ، قلعه بحرين ، قلعه رفاع ، قلعه عراد ،‌ قلعه نادري ، قلعه پرتغالي‌ها ،‌ موزه بيت‌القرآن ، مزار و مسجد ابورمانه ، مزار كمال‌الدين ميثم بحراني ، آرامگاه صعصعه بن صوحان ، مسجد پنج‌شنبه‌ بازار ، مسجد صفويه ،‌ مسجد سيادي و همچنين مسجد خميس از جمله مكان‌هاي ديدني و تاريخي كشور بحرين هستند .

نويسنده كتاب حاضر در پايان اشاره مي‌كند كه اتباع ايران براي سفر به بحرين بايد رواديد اين كشور را از نمايندگي بحرين در تهران دريافت كنند . علي غم بهبود در روابط كنسولي دو كشور ،‌ صدور رواديد براي اتباع كشور ايران آسان نيست و با دشواري‌هايي همراه است . كنترل مسافر در مبادي ورودي اين كشور بسيار شديد و همراه با بازجويي‌هاي شخصي است .

كتاب بحرين نوشته الهام بازدار در چاپ اول خود با شمارگان 3000 نسخه و با قيمت 25000 ريال توسط شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي وابسته به موسسه انتشارات اميركبير به چاپ رسيده است .