آنچه که بر ذهن هر محقق و پژوهشگر در احوال زندگانی بزرگ بانوی اسلام حضرت صدیقه کبری فاطمه زهرا- سلام الله علیها – خطور میکند آنست که فاطمه یعنی چه؟!

واین نام که بر آن گوهر والامقام نهاده اند ، چه معنی دارد؟ و چرا حضرتش را « فاطمه» گویند؟!

در کتب لغت فاطمه به معنی قطع کننده وجدا شده است ودر تسمیه حضرتش به این نام ، بهترین بیان را می توان در روایات اهل بیت عصمت وطهارت – علیهم الصلاة والسلام – یافت که در اینجا به چند نمونه از آنها اشاره می بریم:

1-در حدیث شریف از پیامبر عظیم الشأن حضرت ختمی مرتبت (ص) که فرمودندک

«إنَّما سُمّیَت إبتَني فاطمة لأنّ الله عزّوجلّ فطمها وفطم مَن أحّبها من النار»

یعنی : به تحقیق دخترم فاطمه نامیده شده زیرا که خداوند عزوجلّ او و دوستدارانش را از آتش جهنم قطع و جدا گردانید. از ینابیع المودّة :ص24،وصواعق المحرقة:ص23.

2- در حدیث وارده از رییس مذهب جعفری حضرت امام جعفر صادق (ع) است که فرمودند:« إنَّما سُمّیت فاطمة لأنَّ الخلق فُطِموا عن معرفتها».

یعنی : به تحقیق که آن بانو فاطمه نامیده شد زیرا که خلایق از شناخت و معرفت او قطع شده اند». از بحارالأنوار: ج43، ص65، ذیل حدیث58.

امام صادق علیه الصلاة والسلام در این حدیث شریف تصریح می فرمایند که بشر نمی تواند به مقام آن بزرگ بانو پی ببرد، وبه درستی او را بشناسد.

فاطمه ای که از میوه بهشتی بوجود آمده است همو که معیار در غضب ورضایت الهی است ... آن حضرت که سرّ خلقت و پیدایش کَون است ، آنجا که خالق متعال به پیغمبرش خطاب می کند :«... ولولا فاطمة لما خلقتُکما».. همان گوهری که تنها همتایش علی (ع) است ... وهمان بانو که پدر، (اُمّ أبیها) یش نامید...

کدام عقلی یارای درک آن مقام دارد وکدام جوینده ای توان رسیدن به قلّه عظمت حضرتش را داراست؟ ویا چگونه ذره ناچیز ، قدرت بر درک عظمت خورشید عالمگیر آن حضرت را دارد؟ ...هرگز... وصد هرگز... چنین چیزی امکان ندارد.

3- امام صادق (ع) به یونس بن ظبیان فرمودند: آیا می دانی تفسیر و معنای فاطمه چیست ؟! عرض کرد : ای آقا و سیّد من مرا خبر ده از معنای فاطمه ، حضرت فرمودند: «فُطِمَت مِن الشِّر» یعنی: فاطمه از هر بدی قطع شده است. از بحارالانوار:ج43،ص1،حدیث1.

بر اساس آیات و روایات متعدده در این باب ، آن بزرگ بانو از هر گونه خطا و لغزشی بدور بوده ، ودارای مقام عصمت کبری میباشد.

در پایان ذکر این نکته ضروری به نظر میرسد که ممکن است چنین به ذهن تبادر کند که کدام معنی از معانی مذکور صحیح است؟

در جواب باید گفت : همه این معانی صحیح است وممکن است یک لفظ چندین معنا داشته باشد وهر معنا بُعدی از ابعاد لفظ را بیان کرده باشد، لذا در جایی فاطمه را به معنای «منقطه ازجهنم» و در جایی دیگر به معنای «بریده از شناخت مردم» و در روایتی به معنای « جدا از هر گونه بدی» دانسته شده است.

در خاتمه از خداوند متعال خواستاریم که شناخت هر چه بیشتر این دُخت گرامی رسول خدا (ص) را به ما عنایت فرماید.

« آمین یا ربّ العالمین»