دلالت آیۀ: �فما استمتعتم�� بر ازدواج موقت

واژه شناسان گفته‏اند مقصود از استمتاع، درآمیختن و کسب لذت است، بنابراین معناى آیه این است:

هر گاه از زنان لذت بردید، مهرشان را بدهید.

ابن عباس، سدى، ابن سعید و گروهى از تابعان و اصحاب امامیه می گویند: منظور ازدواج موقت است.

این مطلب واضح است؛ زیرا �استمتاع و تمتع� اگر چه در اصل به معناى انتفاع و کسب لذت است، ولى در عرف شرع، به چنین عقدى اختصاص دارد به خصوص هنگامى که اضافه به �زنان� شود.

بنابراین معناى جمله این است: �هر گاه آنها را به عقد متعه درآوردید، اجرتشان را بپردازید�.

از جماعتى از صحابه که از جملۀ آنها، ابى بن کعب، عبد الله بن عباس و عبد الله بن مسعود هستند، نقل شده است که ایشان آیه را: �فما استمتعتم به منهن الى اجل مسمّى فآتوهن اجورهن� قرائت کرده‏اند؛ یعنى هر وقت �براى مدت معینى� بخواهید از آنها تمتع برید، اجرتشان را بدهید و این صراحت در ازدواج موقت دارد؛ از این رو می بینیم بزرگان �اصحاب� و �تابعین�؛  مانند ابن عباس، دانشمند و مفسر معروف اسلام و ابى بن کعب و جابر بن عبد اللَّه و عمران حصین و سعید بن جبیر و مجاهد و قتاده و سدى و گروه زیادى از مفسران اهل تسنن و تمام مفسران اهل بیت (ع) همگى از آیه فوق، حکم ازدواج موقت را فهمیده‏اند، تا آن جا که فخررازى با تمام شهرتى که در موضوع اشکال‏ تراشى در مسائل مربوط به شیعه دارد، بعد از بحث مشروحى در باره آیه مى‏گوید: ما بحث نداریم که از آیه فوق حکم جواز متعه استفاده مى‏شود، بلکه ما مى‏گوییم حکم مزبور بعد از مدتى نسخ شده است.