خطرات و نکات ایمنی در کوهستان

مقدمه:

با شروع فصل سرما خطراتی همچون سرمازدگی.بهمن.طوفان.لغزش و سقوط .گم شدن در مه و دیگر خطرات در کمین کوهنوردان است.پس باید با دست پر و اگاهی کامل از این خطرات پا به این محیط بگذاریم.تا خطراتی برای خود و دیگر کوهنوردان بوجود نیاوریم.به این نکته باید توجه داشت که کوهنوردی در فصل زمستان خصوصا در ارتفاعات خطرات و مشکلات بیشتری نسبت به فصول دیگر دارد.

کوهستان از یک طرف با قله های پربرف و دامنه های پوشیده از برف چشم انداز زیبا از ردپای شکاری که از لانه بیرون آمده یا درخشش یک قندیل یخی از نقاب برفی یا از سنگی آویزان شده باعث شوق صعود در کوهنورد یا عاشق طبیعت را فراهم میکند اما در کنار اینها خطر برای ناشیان کمین کرده تا در سکوت خود و با غفلت کوهنورد با غرش وحشتناک خود سکوت کوهستان را بشکند و با بهمنی عظیم جان شیرینی را در خود پنهان کند یا طوفان برف و یخ زدگی در مسیر و مه غلیظ و نبودن دید کافی و خارج شدن از مسیر امن خطراتی را برای ناشیان به همراه بیاورد.

این نکات را فراموش نکنید.

3.هنگام ورود به روستای مبداء صعود,زمان و همچنین میزان آخرین بارش هوا را جهت خطرات بهمن و ... سئوال کنید.

4.برای تمامی برنامه های خود حتی یک روزه و تابستانی ,قطب نما,نقشه و کروکی منطقه مورد نظر را همراه داشته باشید.

5.افراد شرکت کننده در برنامه را که سابقه بیماری مانند:آسم,صرع,ناراحتی های قلبی,ریوی و .... را قبل از اجرای برنامه کنترل کنید.

6.لباس و تجهیزات هر برنامه بایستی مناسب شرایط آب و هوایی و جغرافیایی آن برنامه باشد.

بطور مثال:زیرانداز مخصوص یخ و برف در زمستان که سرما و رطوبت را عبور ندهد و یا چادر دوپوش برای مناطق مرتفع و پرباد.

7.به محض مشاهده هوای نامناسب و قبل از بحرانی تر شدن شرایط از پوششهای حفاظتی خود(لباس بادگیر,کلاه,دستکش)استفاده کنید.ممکن است کمی بعد توفان و بوران اجازه این کار را ندهد.و اگر تیم شما توانایی صعود در چنین شرایطی را ندارد یا همراه شما فرد با تجربه ای نیست از ارتفاع خود کم کنید زیرا روزهای آفتابی و هوای مناسب و برف خوب و زیبا باز هم وجود خواهد داشت تا بدون خطر صعودهایی داشته باشید.

8.به علامات و نشانه های راهنمایی و هشداردهنده که در مناطق کوهستانی نصب گردیده توجه و در نگهداری آنها کوشا باشید.

9.بدون جهت و آگاهی لازم از مسیری اقدام به فلش گذاری و تعیین مسیر نپردازی اصولا کوهنورد باید خود از حواس و پدیده های طبیعی استفاده ببرد و ردیابی و مسیریابی نماید مگر در بعضی مسیرهای عمومی.

10.اطلاعات فنی کوهنوردی برای شما که علاقه مندید در همه زمینه های این ورزش فعالیت نمایید ضروری می باشد.پس با مراجعه به گروههای کوهنوردی یا هیئت استان دوره های مخصوص را بگذرانید,مطمئن باشید بدون نداشتن این اطلاعات فقط به استقبال خطر رفتن است.

11.اگر دوره های فنی و کارآموزی را گذرانده اید طناب انفرادی و کارابین را همیشه همراه داشته باشید.

12.هنگام حرکت گامی ثابت و یکنواخا اختیار کنید طوری که بتوانید ساعتها آنرا حفظ کرده بدون آنکه توقفی داشته باشید,بدنتان نیز عرق نکند.

13.موقع حرکت لباس زیاد نپوشید,زیرا گرمای زیاد کارایی و قدرت بدن را کاهش می دهد.همیشه سه الی چهارمتر جلوی پایتان را را زیر نظر داشته باشید تا پایتان بطور خودکار جای مناسب را پیدا کند.

14.بدون همراه کوه نروید حتی یک کوهنورد با تجربه ممکن است در اثر پیچ خوردن مچ پای خود نتواند حرکت کند و اگر همراه نداشته باشد ممکن است جانش را زا دست بدهد.بهترین تعداد برای یک گروه کوهنوردی سه الی چهارنفر است.

15.اگر تازه کار هستید بهتر است همراهتان شخص کوهنورد باتجربه ای باشد که بتوانید مطالب بسیاری را از او

بیاموزید.مطمئن باشید که در برخورد با شرایط دشوار و بحرانی میتوانید به او تکیه کنید.

16.در انتخاب وسایل به تناسب کلی آنها مانند:طرح خوب ,مقاومت و سبکی توجه داشته باشید نه به قیمت آن ممکن است روزی جان شما بستگی به این وسیایل داشته باشد.

17.قبل از حرکت کلیه تدارکات و وسایل را برسی کنید و از وجود همه لوازم موزد نیاز مطمئن شوید.بهتر است هنگام شیدن لوازم در کوله پشتی خود,از لیست کتبی استفاده کنید تا چیزی از قلم نیفتد.

18.لباسهای بادگید,دستکش,کلاه,مواد قندی,کمکهای اولیه و طناب انفرادی را در جیب کوله یا در روی دیگر وسایل قرار دهید تا در شرایط اضطراری دستیابی به انها آسان باشد.

19.با مشاهده اولین نشانه های بیماری,مانند تنگی نفس,سرفه,خستگی مفرط,ضعف,شخص را با همراه به پایین بفرستید.

20.غذای کوهستان باید مقوی,مغذی,زودهضم و سبک و پرکالری باشد.

21.فکر حرکت از نقطه ای برای حمله به قله ای باید انقدر از هر لحاظ حساب شده باشد که فکر برگشتن هم همان قدر شاید بیشتر باید مورد اهمیت قرارا گیرد.زیرا برگشت هم آنقدر انرژی می خواهد که در رفتن به بالا است.

22.احتیاج ما به ویتامین C هنگام کار عضلانی خیلی زیادتر می باشد.کمبود ویتامین C در هوای خشک و سرد ارتفاعات منجر به خستگی شدید و از دست رفتن انرژی می شود.ویتامین C ماده نیروبخش,حیاتی و سبب نشاط زندگی ما می شود همچنین ما به کمک آن می توانیم ارتفاع را بهتر تحمل کنیم.

23.آب برف کاملا خالص است و چون فاقد مواد معدنی است فشار خون را پایین می آورد.با اضافه نمودن قند,نمک یا عصاره میوه به آن می توان از اسهال جلوگیری کرد.

24.جهت شرکت در یک برنامه بلند مدت زمستانی بایستی از یک هفته قبل با یک رژیم غذایی مقوی در بدن خود کالری ذخیره کنید تا در روز موعود مصرف گردد.هیچگاه با شکم پر اقدام به صعود نکنید احتیاج بدن به اکسیژن برای هضم غذا در ارتفاع و بخصوص هنگام صعود ممکن است شما را با مشکل همراه سازد.در صورت امکان بعد از صرف غذا حداقل یک ساعت استراحت کنید.اگر نه به مقدار مک و به طور متناوب بخورید و بیاشامید.

25.هنگام حرکت,بخصوص در برنامه های شدید با داشتن کوله سنگین بدن ما عرق می کند بنابراین به محض توقف در محلی که از وزش باد و بوران محفوظ می باشد با پوشیدن لباسهای گرم از هدر رفتن گرمای بدن خدد جلوگیری کنید.مدت استراحت موقت نباید بیش از ده الی پانزده دقیقه باشد چرا که بدن کوهنورد کم کم سرد شده و حالت خستگی پیدا میکند که این حرکت مجدد را با مشکلاتی روبر و می شازد.

26.توجه به این نکته ضروری است که وزن کوله پشتی نباید بیش از یک سوم وزن کوهنورد باشد زیرا بار سنگین صدمات جبران ناپذیری به کمر و ستون فقرات,قلب و زانوی کوهنورد وارد می کند.

27.استفاده از باتوم اسکی فقط برای حرکت در برف نیست بلکه در صعود به ارتفاعات با بارسنگین و خصوصا در برگشت از مسیرهایی با شیب تند به عنوان یک تکیه گاه خوب و مانعی برای آسیب دیدگی زانوها می باشد.

28.به علت فرسایش سنگها در مناطق سرد کوهستان به هنگام عبور و درگیر شدن با آنها احتیاط کامل را رعایت کنید.

29.آموزشهای مربوط به امداد و نجات د رکوهستان را بدانید و با تجربه ترین عضو تیم را جهت سرپرستی برنامه خود انتخاب کنید.در صورت بروز حادثه شتابزده نشوید و سعی کنید بر خود مسلط باشید اقداماتی مانند: معاینه وضعیت تنفس,ضربان قلب ,احتمال خونریزی و انتقال به محل امن ( از خطر بهمن و یا ریزش سنگ ) را در مورد مصدوم به سرعت و با توجه به اولویتها انجام دهید.برای بردن مصدوم به پایین ,هوای خراب-مسیرهای خطرناک و تاریکی را در نظر داشته باشید.در صورت امکان از افراد محلی و نیروی انتظامی منطقه کمک بخواهید و در صورت اجبار به ماندن ,همه وسایل ضروری مانند چراغ قوه, سوت,مواد غذایی,لباس گرم و .. را در اختیار مصدوم بگذارید.دانستن استفاده ار انواع حمل و درست کردن برانکارد طنابی در امداد برای هر کوهنورد از ضروریات است.

30.بعضی از مهارتها برای اعضای تیم ضروری است مانند:برپایی انواع چادر و یا روشن کردن چراغ روشنایی و خوراکپزی در هوای نامناسب و در مواقع طوفان و بوران.

31.در حین اجرای برنامه اگر پی بردید که راه را گم کرده اید شتابزده عمل نکنید.قبل از هر کار دیگری با مطالعه نقشه به ارزیابی موقعیت خود در منطقه بپردازید.اجازه ندهید کسی از گروه جدا بشودواگر موفق نشدید بهتر است از راهی که آمدید تا نقطه ای که برای شما کاملا مشخص است برگردید و اگر گروه دارای امکان شب مانی می باشد و یا احتمال رسیدن کمک وجود دارد منتظر شدن کار درستی است بخصوص اگر ضعف و خستگی در افراد مشاهده شود.

32.اگر در برخورد با شرایط غیر منتظره ای مجبور شدید شب را بدون برنامه قبلی در کوه بمانید ابتدا از ارتفاع خود کم کنید,کنار دیواره ها داخل شکافها و غارها بهترین مکان جهت شب مانی است.لباسهای اضافی خود را بپوشید ,پایتان را داخل کوله پشتی قرار دهید و در صورت امکان با نوشیدن چای داغ بدن خود را گرم نگه دارید.صبح و در هوای مساعد به طرف پایین حرکت کنید و با اولین تلفن خانواده و دوستان خود را در جریا قرار دهید.

33.در صعودهای بیش از یک روز که به امید رسیدن به جانپناه می رود چادر را حتما به همراه داشته باشید ممکن است به علت خرابی هوا,گم شدن در مسیر,حادثه ای پیش بینی نشده ,بهمنی بودن مسیر,طغیان رودخانه که اجازه عبور ندهد,برخورد به تاریکی ,کمک به تیمی که دچار حادثه شده و... به آن احتیاج پیدا کنید.

34.در فصل بهار به علت طغیان رودها احتاط لازم جهت برنامه ها ضروری است:کمپ نزدیک رودخانه نباشد,خطر ریزش سنگ در مناطق فرسایشی,بهمن های بهاری )اواخر اسفند تا پایان فروردین) در این فصل به علت بارندگی وسایل کوله پشتی را در داخل نایلون قرار دهید,کفشها را چرب کنید و از شنل و لوازم ضد آب استفاده کنید تا از سرماخوردگی جلوگیری شود.

35.اگر در شرایط بحرانی زمستان (کولاک,گم شدن,حادثه) بدون تجهیزات مجبور به شب ماندن در کوه شدید در صورت امکان تونل یا غار برفی درست کنید و در آن پناه بگیرید و با روشن کردن شمع تا صبح در آمان خواهید بود.در غیر این صورت در هوای آزاد تا صبح با آواز خواندن و حرکت دادن بدن خود از خوابین افراد تیم جلوگیری کنید.در هنگام صعود و فرود هم از نشتن و توقفهای بلند در چنین موقعیتهای بحرانی جدا پرهیز کنید.زیرا کسی که خسته است و در سرما روی برف می نشیند به علت خستگی و ضعف به خواب می رود (خواب مرگ) که جامعه کوهنوردی بارها شاهد بوده.