نحوه شكل گيري داعش

دولت اسلامی عراق و شام به عربي:الدولة الاسلامیة فی العراق والشام) با نام اختصاری داعش که در حال حاضر

 خود را دولت اسلامی به عربي: الدولة الاسلامیة) نامیده‌است،یک سازمان شورشی جهادگرا است که در عراق وسوريه

حضور فعال دارد و بخش‌های بزرگی از شمال سوریه و عراق را در تصرف خود دارد. این گروه به رهبری ابوبكرالبغدادي

 از جهادگران سلفي جداشده از شبكه القاعده تأسیس شده و با دولت‌های عراق و سوریه و دیگر گروه‌های

شورشی مخالف دولت سوریه وارد جنگ شده‌است.
سازمان �دولت اسلامی در عراق و شام� (داعش) یکی از رادیکال‌ترین گروه‌های اسلام‌گرا در منطقهٔ خاورمیانه است. داعش علاوه بر عراق و سوریه بخش‌هایی از ليبي ونيجريه را نیز در کنترل خود دارد و گروه‌های هم‌پیمان آن در نقاط دیگر دنیا مثل آسیای جنوب شرقی نیز فعال هستند.

ریشه داعش به جماعت توحيد وجهاد می‌رسد که در سال ۱۹۹۹ به رهبری ابو مصعب الزرقاوي تأسیس شد و در سال ۲۰۰۴ به شبكه القاعده  پیوست و پس از آن به القاعده عراق معروف شد. این گروه که وارد جنگ با دولت عراق و نیروهای آمریکایی مستقر در عراق شده بود در سال ۲۰۰۶ با چندین گروه اسلام‌گرای دیگر ائتلاف کرده و �مجلس شورای مجاهدین� را تشکیل داد که یک قدرت مهم در استان النبار  محسوب می‌شد. در ۱۳ اکتبر همین سال مجلس شورا به همراه چند گروه شورشی دیگر �دولت اسلامی عراق� را تشکیل داد.ابو ايوب المصري و ابو عمرالبغدادي دو رهبر اصلی دولت اسلامی عراق بودند که در ۱۸ آوریل ۲۰۱۰ در عملیات ارتش آمریکا کشته شدند و ابوبکر بغدادی جایگزین آنها شد.

با آغاز جنگ داخلي سوريه نیروهای دولت اسلامی وارد سوریه نیز شدند و در ۸ آوریل ۲۰۱۳ نام �دولت اسلامی عراق و شام� را بر خود نهادند و از آن پس با نام مخفف داعش معروف شدند. آنها به سرعت بخش‌هایی از شمال شرقی سوریه را تصرف کرده شهر رقه را به عنوان پایتخت خود انتخاب کردند. سپس همزمان با اقدام نظامی در سوریه به عراق حمله کرد و موفق شد الرمادي و فلوجه مهمترین شهرهای استان النبار در عراق را به قلمرو خود اضافه کند. در سال ۱۳۹۳ (۲۰۱۴ میلادی) مهمترین موفقیت داعش با تصرف موصل ـ دومین شهر بزرگ عراق ـ به دست آمد. آنها در ماه‌های بعد نیز پیشروی‌های زیادی داشته و تا خرداد ۱۳۹۴ حدود نیمی از خاک سوریه و بخش‌های شمال غربی عراق را در تصرف خود دارند. داعش در این دوره بخش‌هایی از متصرفات خود را نیز از دست داده و از جمله شهر مهم تكريت را در فروردین ۱۳۹۴ به  ارتش عراق و نیروی شبه‌نظامی حشد شعبي که برای جنگ با این گروه تشکیل شده، واگذار کرد.

این گروه پس از گسترش متصرفات خود در ۲۹ ژوئن ۲۰۱۴ اعلام کرد که از این پس نام آن �دولت اسلامی� است و یک خلافت جهانی را تشکیل داده و ابوبکر بغدادی رهبر گروه را نیز به عنوان خلیفه معرفی کرد و فعالیت‌های حکومتی خود را گسترش داد (از جملهٔ این اقدام‌ها چاپ اسکناس با واحد دینار داعش و گذرنامه، درست کردن پلیس، صدور نفت، راه‌اندازی شبکهٔ تلویزیون، برگزاری گشت‌های گردشگری است).^]

هرچند داعش به گروه‌های مرتبط با شبکه القاعده می‌رسد اما با جبهه النصره شاخه رسمی القاعده در سوریه وارد جنگ شده‌است و القاعده بارها نسبت داعش به خود را رد کرده‌است.^[]